حضرت ثامن الائمه (ع) چنين فرموده اند:
«چون خواستي به نماز بايستي با حال کسالت، خواب آلودگي، عجله و شتاب و لهو و بازي نايست؛ بلکه نماز را با آرامش و وقار به جاي آور»(1)
در حديث فوق امام مي فرمايند که نماز نبايد با عجله و شتاب خوانده شود. در اينجا ببينيم که علت شتابزدگي در خواندن نماز و راه حل از بین بردن اين شتاب چيست؟
گاهي ما عملي را از روي شتاب و عجله انجام مي دهيم و اين ممکن است به دلايل زير باشد:
1ـ آن عمل براي ما ارزش چنداني ندارد: راه حلهايي براي رساندن اهميت نماز به قلب در مطالب گذشته بيان شده (فرض نماز آخر و بنده گناهکار)
2ـ از انجام دادن آن عمل لذتي نمي بريم: راه حل هايي دارد که يکي از آنها، همان ارزش يافتن آن و توجه به ثمره هاي نيک نماز است و راه حلهاي ديگري که به ياري خدا در آينده نزديک به آنها مي پردازيم.
3ـ عمل براي ما ارزشمند است اما آنچه براي ما خيلي مهم بوده اين است که خيالمان از بابت انجام عمل آسوده گردد و به اين جهت عجله مي کنيم مثلاً مي خواهيم زودتر به يک کسي نامه اي بنويسيم، پس با عجله متن آنرا روي کاغذ مي آوريم و اين عجله موجب مي شود که متن نامه از نظر ادبي و معنايي، متن خوبي از آب در نيايد و چه بسا مورد قبول مخاطب نامه قرار نگيرد. در حالي که اگر بدانيم که خود توجه و دقت در عمل اهميت به سزائي در پذيرش آن دارد، ديگر در انجام آن شتابزدگي از خود نشان نمي دهيم.
4ـ کار مهمي داريم که به خاطر اينکه زودتر به آن کار برسيم در انجام عمل، عجله مي کنيم: مثلاً چيزي به پخش سريال مورد علاقه يا مسابقه فوتبال نمانده و مي خواهيم نماز را در اين وقت بخوانيم. طبيعتاً سعي مي کنيم زود اين نماز را تمام کنيم تا به ابتداي سريال يا مسابقه برسيم. حال چگونه از اين واقعه پيشگيري کنيم:
راه حل:
بهترين راه اين است که وقت ثابتي را براي هر نماز در نظر بگيريد که متناسب با يک نماز با حالت آرامش باشد. حال با خود شرط کنيد که تا زماني که اين وقت ثابت به پايان نرسيده حق ندارم از جاي خود تکان بخورم، حتي اگر نماز خود را زودتر از اين وقت تمام کنم باز هم نمي توانم جايگاه خود را ترک کنم تا آن زمان ثابت به انتها برسد. مثلاً اگر بيست دقيقه را براي نماز ظهر و عصر در نظر گرفته ايم، اگر طبق عادت گذشته، نماز را با عجله خوانديم و زودتر از بيست دقيقه نمازها به پايان رسيد، بايد صبر کنيم تا زمان در نظر گرفته شده به پايان برسد آنگاه به خود اجازه ترک جايگاه نماز را بدهيم. با عمل به اين شرط پس از چند مرتبه، نفسمان وقتي مي بيند که با تند خواندن نماز، نمي تواند زودتر جانماز را جمع کند، و آخرش بايد همان زمان معين را صبر کند، ديگر انگيزه اي براي سريع خواندن ارکان نماز و عجله در انجام آن نخواهد داشت و وقت خود را کامل صرف نماز مي کند. وقتي عجله از بين رفت، کم کم با عنايت الهي، آثار معنوي نماز هم در ما جلوه نموده و نماز خواندن براي ما لذت بخش و دوست داشتني خواهد شد.
خداوندا! اي محبوب دلها و اي منتهاي آرزوها! نماز را در نظر ما عملي دوست داشتني قرار بده بگونه اي که با اشتياق آنرا شروع کنيم و در اثناي آن ذهن ما فارغ از دنیا شده و غرق در معاني بلند و معارف بي پايان آن شويم، تا آنجا که در انتهاي آن، سلام ما سلام کسي باشد که از مجلس نوراني خلوت با تو خارج شده و پا به مجلسي جديد مي گذارد و بر اهلش سلام مي کند! (2)
والسلام!
پاورقی:
_________________________
(1) فقه الرضا، ص 101، باب الصلوات المفروضة.
(2) در کتاب «آداب نماز» چنین آمده است: «کسی که در نماز غایب از خلق نبوده و مسافر إلی الله نشده، برای او سلام، حقیقت ندارد و جز لقلقه لسان نیست.» صفحه 367 از کتاب «آداب نماز» اثر ارزشمند امام خمینی (ره).
************** نقل از وبلاگ شوق رضوان ******************
